Przejdź do treści

Rachunek za gaz, kuchenka gazowa, maska gazowa – to słowo pojawia się w codziennym życiu bardzo często, a mimo to wielu piszących zastanawia się, czy na końcu powinno stać z, czy s. Odpowiedź jest jedna i da się ją łatwo uzasadnić.

Język polski · online

Wybierz nauczyciela i zrób kolejny krok

Zobacz wszystkich nauczycieli tego przedmiotu
Pisownia bez wątpliwości Jak zapisać?
Poprawnie gaz
Błędnie gas
Wskazówka: Odmień wyraz: gaz – gazy. W liczbie mnogiej wyraźnie słychać „z”, dlatego również w formie podstawowej piszemy „gaz”.

Poprawna forma to „gaz”

Rzeczownik zapisujemy zawsze przez z na końcu: gaz. Forma „gas” jest błędem ortograficznym. Ten błąd bierze się z wymowy, bo na końcu wyrazu głoskę z wymawiamy bezdźwięcznie, czyli prawie jak s.

Jak sprawdzić, czy na końcu jest z?

Wystarczy odmienić wyraz lub utworzyć od niego słowo pokrewne, tak aby końcówka znalazła się w środku wyrazu. Wtedy słychać wyraźnie dźwięczne z.

  • gaz – gazy (nie „gasy”)
  • gaz – gazowy (nie „gasowy”)
  • gaz – gazownia, gazociąg

Taka metoda, czyli wymiana głoski na dźwięczną, działa przy większości wyrazów, w których końcówka bywa myląca, na przykład obraz – obrazy, mróz – mrozy czy wóz – wozy.

Utrata dźwięczności występuje nie tylko na końcu wyrazu, ale również przed inną spółgłoską. Przykładem jest słowo „kredka”, w którym d wymawiamy jak t. Sprawdź, kretka czy kredka to poprawna pisownia i jak można ją uzasadnić.

Przykłady zdań

  • Odkręciłam kurek i poczułam zapach gazu.
  • Ceny gazu w tym roku znów wzrosły.
  • Na lekcji chemii uczyliśmy się, czym różni się gaz od cieczy.

Jeśli pisownia na końcu wyrazu wciąż sprawia kłopot, warto skorzystać z korepetycji z języka polskiego, na których takie zasady ćwiczy się na konkretnych przykładach.

Regularne korepetycje online pozwalają utrwalać zasady ortografii i ćwiczyć poprawną pisownię wyrazów, których wymowa różni się od zapisu.

FAQ

Czy forma „gas” może być kiedykolwiek poprawna?

W języku polskim nie. Poprawny jest wyłącznie zapis „gaz”, także w wyrazach pokrewnych, takich jak gazowy czy gazownik.

Dlaczego wymawiamy gaz prawie jak „gas”?

Bo na końcu wyrazu głoski dźwięczne tracą dźwięczność i brzmią jak bezdźwięczne. To zjawisko dotyczy wielu wyrazów, dlatego wymowa nie jest dobrą podpowiedzią przy pisowni.

Jak zapamiętać pisownię?

Wystarczy powiedzieć w myślach liczbę mnogą: gazy. Skoro słychać z, to i w formie podstawowej piszemy z.

Zapisy i kontakt

Potrzebujesz wsparcia w nauce?

Umów lekcję diagnostyczną i sprawdź, jak możemy pomóc w przygotowaniu do egzaminów.