Funkcja kwadratowa to jedno z najważniejszych zagadnień w liceum, a na maturze z matematyki pojawia się niemal zawsze. Wszystko zaczyna się od kilku wzorów i zrozumienia, co oznacza delta.
Wybierz nauczyciela i zrób kolejny krok

Korepetytorka – Anna Kowalska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Korepetytor – Bartłomiej Wójcik
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Korepetytor – Artur Rutkowski
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Marcin Borkowski
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Klaudia Wolska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Korepetytor – Damian Mazur
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Dominika Gajewska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Katarzyna Kaczor
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęciaCo to jest funkcja kwadratowa
Co to jest funkcja kwadratowa? To funkcja opisana wzorem ogólnym:
f(x) = ax² + bx + c, gdzie a ≠ 0
Liczby a, b i c nazywamy współczynnikami. Jej wykresem jest parabola, a wzór ten nazywamy postacią ogólną (trójmian kwadratowy).
Warto również wiedzieć, jakie są rodzaje funkcji i czym różnią się ich wykresy oraz własności.
Czym różni się postać ogólna od postaci kanonicznej funkcji kwadratowej?
Postać kanoniczna to:
f(x) = a(x − p)² + q
gdzie (p, q) to współrzędne wierzchołka paraboli.
Jak obliczyć deltę funkcji kwadratowej
Jak obliczyć deltę funkcji kwadratowej? Wzór na deltę to:
Δ = b² − 4ac
Delta to wyróżnik trójmianu kwadratowego, który decyduje o liczbie pierwiastków równania kwadratowego.
Jaki jest związek między deltą a liczbą miejsc zerowych?
| Delta | Liczba miejsc zerowych | Uwagi |
|---|---|---|
| Δ > 0 | dwa | funkcja kwadratowa ma wtedy dwa miejsca zerowe, bo delta jest dodatnia |
| Δ = 0 | jedno | przy obliczaniu miejsc zerowych, gdy delta jest równa zero, wzór daje jedną wartość |
| Δ < 0 | brak | funkcja kwadratowa bez miejsc zerowych to taka, której delta jest ujemna |
Ile miejsc zerowych ma funkcja kwadratowa, gdy delta jest ujemna?
Żadnego.
Co oznacza delta równa zero?
Parabola dotyka osi OX w jednym punkcie, który jest jej wierzchołkiem.
Miejsca zerowe funkcji kwadratowej krok po kroku
Jak znaleźć miejsca zerowe funkcji kwadratowej? Obliczamy deltę, a gdy Δ ≥ 0, stosujemy wzory:
x₁ = (−b − √Δ) : (2a)
x₂ = (−b + √Δ) : (2a)
Przykład: dla f(x) = x² − 5x + 6 mamy:
Δ = 25 − 24 = 1
x₁ = (5 − 1) : 2 = 2
x₂ = (5 + 1) : 2 = 3
Sumę i iloczyn pierwiastków równania kwadratowego można również wyznaczyć bez obliczania ich wartości, wykorzystując wzory Viète’a.
Przy wyznaczaniu miejsc zerowych warto wiedzieć, co to są równania i nierówności oraz jak rozwiązywać równania kwadratowe.
Wierzchołek paraboli i postać kanoniczna
Jak wyznacza się wierzchołek paraboli? Ze wzorów:
p = −b : (2a)
q = −Δ : (4a)
Wyznaczanie wierzchołka paraboli jest więc pierwszym krokiem do postaci kanonicznej.
Jak zapisać funkcję kwadratową w postaci kanonicznej?
Obliczamy p i q, a potem wpisujemy je do wzoru:
f(x) = a(x − p)² + q
Dla f(x) = x² − 5x + 6 mamy p = 2,5 oraz q = −0,25, więc postać kanoniczna to:
f(x) = (x − 2,5)² − 0,25
Przy przekształcaniu postaci kanonicznej na ogólną przydają się wzory skróconego mnożenia, szczególnie wzór na kwadrat różnicy.
Wierzchołek wyznacza też oś symetrii paraboli x = p oraz wartość minimalną lub maksymalną funkcji:
- gdy a > 0, ramiona paraboli są skierowane w górę i funkcja ma wartość minimalną q,
- gdy a < 0, ramiona są skierowane w dół i funkcja ma wartość maksymalną q.
Wyznaczanie wierzchołka paraboli i przekształcanie postaci funkcji kwadratowej to ważne zagadnienia podczas przygotowania do matury z matematyki.
Postać iloczynowa i wykres
Gdy Δ ≥ 0, funkcję można zapisać w postaci iloczynowej:
f(x) = a(x − x₁)(x − x₂)
Jak narysować wykres funkcji kwadratowej?
Zaznaczamy:
- wierzchołek,
- miejsca zerowe, jeśli istnieją,
- punkt przecięcia z osią OY (0, c),
i łączymy je gładką krzywą.
Dziedziną funkcji kwadratowej są wszystkie liczby rzeczywiste, a zbiór wartości zależy od q i znaku a.
Postać kanoniczna funkcji kwadratowej, czyli wzór f(x) = a(x − p)² + q, pozwala odczytać wierzchołek bez rachunków.
Postać ogólna, postać kanoniczna i postać iloczynowa funkcji kwadratowej to trzy zapisy tej samej funkcji (o ile postać iloczynowa istnieje).
Co to jest postać kanoniczna funkcji kwadratowej?
To zapis, w którym od razu widać wierzchołek.
Jak wygląda wzór ogólny funkcji kwadratowej?
To f(x) = ax² + bx + c, gdzie a ≠ 0.
W obliczeniach z funkcją kwadratową przydają się także prawa działań na potęgach.
Co oznacza delta równa zero w funkcji kwadratowej?
Że wykres ma z osią OX dokładnie jeden punkt wspólny.
Aby systematycznie powtarzać funkcje i pozostałe zagadnienia maturalne, skorzystaj z naszych planerów do nauki.
Potrzebujesz pomocy w nauce funkcji kwadratowej?
Jeśli funkcja kwadratowa wciąż sprawia kłopot, warto skorzystać z korepetycji z matematyki. Podczas indywidualnych zajęć przećwiczysz obliczanie delty, wyznaczanie miejsc zerowych i rysowanie wykresów paraboli.
Zobacz wyniki naszych uczniów na egzaminach i sprawdź naszą ofertę korepetycji online.
FAQ
Jak obliczyć deltę funkcji kwadratowej?
Δ = b² − 4ac
Ile miejsc zerowych ma funkcja kwadratowa?
Dwa, jedno albo żadnego, zależnie od znaku delty.
Jak przekształcić funkcję kwadratową do postaci kanonicznej?
Wyznaczyć p = −b : (2a) oraz q = −Δ : (4a) i zapisać f(x) = a(x − p)² + q.
