Twierdzenie Pitagorasa to jedno z najsłynniejszych twierdzeń w matematyce. Uczy się go już w szkole podstawowej, a wraca w geometrii, trygonometrii i zadaniach maturalnych.
Wybierz nauczyciela i zrób kolejny krok

Dominika Gajewska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Klaudia Wolska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Tomasz Lis
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Maciej Osuch

Korepetytorka – Anna Kowalska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Konrad Krawczyk
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Natalia Zawadzka
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Patrycja Janik
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęciaWarto również poznać pozostałe wzory planimetrii, które przydają się podczas rozwiązywania zadań z geometrii.
Co mówi twierdzenie Pitagorasa
Co mówi twierdzenie Pitagorasa? W trójkącie prostokątnym suma kwadratów długości przyprostokątnych jest równa kwadratowi długości przeciwprostokątnej.
Wzór Pitagorasa zapisujemy jako:
a² + b² = c²
Co to jest przeciwprostokątna i przyprostokątna?
- Przyprostokątne (katety) to dwa boki tworzące kąt prosty.
- Przeciwprostokątna to najdłuższy bok leżący naprzeciw kąta prostego.
Twierdzenie Pitagorasa działa tylko dla trójkątów prostokątnych.
Jak obliczyć przeciwprostokątną
Jak obliczyć przeciwprostokątną ze wzoru Pitagorasa? Dodajemy kwadraty przyprostokątnych i wyciągamy pierwiastek.
Przykład: przyprostokątne 5 i 12, więc:
c² = 25 + 144 = 169, a c = 13
Jak obliczyć przyprostokątną?
Jeśli szukamy przyprostokątnej, odejmujemy:
a² = c² − b²
Przykład: c = 10, b = 6, więc:
a² = 100 − 36 = 64 i a = 8
Kiedy stosuje się twierdzenie Pitagorasa
Kiedy stosuje się twierdzenie Pitagorasa? Przy obliczaniu:
- długości boków w trójkącie prostokątnym,
- przekątnych prostokąta i kwadratu,
- wysokości w trójkątach równoramiennych,
- w zadaniach praktycznych, na przykład z długością drabiny opartej o ścianę.
Twierdzenie Pitagorasa pomaga również wyznaczyć wysokość potrzebną do obliczenia pola trapezu, równoległoboku i trójkąta.
Jak zastosować twierdzenie Pitagorasa w zadaniach z geometrii przestrzennej?
Przekątna prostopadłościanu o krawędziach a, b, c wynosi:
√(a² + b² + c²)
a przekątna sześcianu o krawędzi a to:
a√3
Dowód twierdzenia Pitagorasa krok po kroku
Jak udowodnić twierdzenie Pitagorasa? Jeden z prostszych dowodów geometrycznych wykorzystuje kwadrat o boku a + b.
- Wewnątrz układamy cztery takie same trójkąty prostokątne o przyprostokątnych a i b.
- Wolna przestrzeń tworzy kwadrat o boku c.
- Pole dużego kwadratu liczymy na dwa sposoby: (a + b)² oraz 4 · ½ab + c².
Z porównania:
a² + 2ab + b² = 2ab + c²
więc:
a² + b² = c²
To przykład dowodu geometrycznego, jakich znanych jest wiele.
Trójki pitagorejskie i twierdzenie odwrotne
Czym jest trójka pitagorejska?
To trzy liczby naturalne spełniające warunek a² + b² = c². Najbardziej znane to:
| a | b | c |
|---|---|---|
| 3 | 4 | 5 |
| 5 | 12 | 13 |
| 8 | 15 | 17 |
| 7 | 24 | 25 |
Jak sprawdzić, czy trójkąt jest prostokątny za pomocą twierdzenia Pitagorasa?
Stosujemy twierdzenie odwrotne do twierdzenia Pitagorasa: jeśli suma kwadratów dwóch krótszych boków jest równa kwadratowi najdłuższego, trójkąt jest prostokątny.
Dla boków 6, 8, 10 mamy:
36 + 64 = 100
więc jest prostokątny.
Historia i zadania
Kto odkrył twierdzenie Pitagorasa?
Nazwa pochodzi od greckiego matematyka Pitagorasa z Samos (VI w. p.n.e.), ale zależność znano wcześniej, między innymi w Babilonii, a pierwszy znany zapis dowodu w „Elementach” pochodzi od Euklidesa.
Jakie są przykładowe zadania z twierdzenia Pitagorasa?
- Oblicz przekątną prostokąta 6 na 8 (wynik 10).
- Oblicz wysokość trójkąta równobocznego o boku a (wynik a√3 : 2).
- Oblicz odległość dwóch punktów na płaszczyźnie.
Trudniejsze zadania maturalne łączą Pitagorasa z funkcjami, okręgami i twierdzeniem cosinusów, bo twierdzenie cosinusów uogólnia wzór Pitagorasa.
Podczas przygotowania do matury z matematyki warto również wiedzieć, o co chodzi w trygonometrii i jak wykorzystać ją w zadaniach geometrycznych.
Twierdzenie Pitagorasa w klasie 8
W zadaniach klasy 8 warto ćwiczyć rysunek pomocniczy. Twierdzenie Pitagorasa w klasie 8 ćwiczy się głównie na przekątnej kwadratu i wysokości trójkąta równoramiennego.
Zadania z twierdzenia Pitagorasa z rozwiązaniami pokazują, jak to działa w praktyce.
Wzór matematyczny twierdzenia Pitagorasa to zwykłe równanie algebraiczne z jedną niewiadomą.
Przykłady na twierdzenie Pitagorasa w trójkącie prostokątnym to trójki 9, 12, 15 albo 20, 21, 29, a samo twierdzenie jest podstawą geometrii euklidesowej.
Rozwiązywanie zadań z twierdzenia Pitagorasa jest ważnym elementem przygotowania do egzaminu ósmoklasisty z matematyki. Swoją wiedzę możesz sprawdzić, korzystając z testów poziomujących.
Potrzebujesz pomocy w rozwiązywaniu zadań z twierdzenia Pitagorasa?
Jeśli potrzebujesz pomocy, sprawdź korepetycje z matematyki. Podczas indywidualnych zajęć przećwiczysz obliczanie długości boków, przekątnych i wysokości figur geometrycznych.
Poznaj nasze metody nauczania i dowiedz się, jak pomagamy uczniom zrozumieć matematykę oraz samodzielnie rozwiązywać zadania.
Sprawdź naszą ofertę korepetycji online i wybierz nauczyciela, który pomoże Ci przygotować się do sprawdzianu lub egzaminu.
FAQ
Jak brzmi wzór na twierdzenie Pitagorasa?
a² + b² = c²
gdzie c to przeciwprostokątna.
Czy twierdzenie Pitagorasa działa tylko dla trójkątów prostokątnych?
Tak, w tej postaci. Dla dowolnych trójkątów stosuje się twierdzenie cosinusów.
Jak sprawdzić, czy trójkąt jest prostokątny?
Sprawdzić, czy suma kwadratów dwóch krótszych boków równa się kwadratowi najdłuższego.
