Przejdź do treści

Prawo Ohma: wzór, wykres i zadania z rozwiązaniami

Prawo Ohma: wzór, wykres i zadania z rozwiązaniami

Prawo Ohma to jedno z pierwszych praw, jakie poznajemy, ucząc się o elektryczności. Łączy ze sobą napięcie elektryczne, natężenie prądu i opór elektryczny, a jego znajomość jest potrzebna przy każdym obwodzie.

Fizyka · online

Wybierz nauczyciela i zrób kolejny krok

Zobacz wszystkich nauczycieli tego przedmiotu

Co mówi prawo Ohma

Co mówi prawo Ohma? Natężenie prądu płynącego przez przewodnik jest wprost proporcjonalne do napięcia na jego końcach i odwrotnie proporcjonalne do jego rezystancji.

Jaki jest wzór na prawo Ohma?

Matematyczny wzór prawa Ohma to:

I = U : R

Po przekształceniu otrzymujemy:

U = I · R

R = U : I

Co oznaczają poszczególne symbole we wzorze prawa Ohma?

  • U to napięcie elektryczne,
  • I to natężenie prądu,
  • R to opór elektryczny (rezystancja).

Jednostki w prawie Ohma

Jakie są jednostki w prawie Ohma?

WielkośćSymbolJednostka
NapięcieUwolt (V)
Natężenie prąduIamper (A)
OpórRom (Ω)

Co to jest rezystancja?

To właściwość przewodnika, która utrudnia przepływ prądu. 1 om to taki opór, przy którym napięcie 1 wolta wywołuje prąd 1 ampera. Wszystkie te jednostki należą do układu SI.

Jak wygląda wykres prawa Ohma

Jak wygląda wykres prawa Ohma? Wykres charakterystyki prądowo-napięciowej, czyli zależności I od U, dla przewodnika spełniającego prawo Ohma jest prostą przechodzącą przez początek układu współrzędnych. Im większy opór, tym mniej stromy wykres, bo nachylenie prostej to:

1 : R

Wykres prawa Ohma przedstawiający zależność natężenia prądu od napięcia dla rezystorów o oporach 4 i 8 Ω.
Charakterystyka prądowo-napięciowa dwóch rezystorów omowych o oporach 4 Ω i 8 Ω. Przy stałym oporze natężenie prądu jest wprost proporcjonalne do napięcia.

Jak obliczyć natężenie prądu, opór i napięcie

Jak obliczyć natężenie prądu korzystając z prawa Ohma?

Dla napięcia 12 V i oporu 4 Ω:

I = 12 : 4 = 3 A

Jak obliczyć opór elektryczny i jaki jest na to wzór?

Wzór to R = U : I. Dla żarówki podłączonej do 230 V, przez którą płynie prąd 0,5 A, mamy:

R = 230 : 0,5 = 460 Ω

Obliczenia z prawa Ohma krok po kroku to zawsze:

  1. zapisanie danych,
  2. wybór wzoru,
  3. podstawienie,
  4. sprawdzenie jednostek.

Obwód szeregowy i równoległy

Prawo Ohma dla obwodu szeregowego: oporniki połączone szeregowo mają opór zastępczy:

R = R₁ + R₂

Natężenie prądu jest wszędzie takie samo. W obwodzie równoległym napięcie na każdej gałęzi jest jednakowe, a opór zastępczy obliczamy ze wzoru:

1 : R = 1 : R₁ + 1 : R₂

Prawo Ohma w obwodach elektrycznych uzupełniają prawa Kirchhoffa.

Więcej przykładów połączeń szeregowych, równoległych i mieszanych znajdziesz w artykule o obliczaniu oporu zastępczego w obwodach elektrycznych.

Jak prawo Ohma ma zastosowanie w obwodach elektrycznych?

Pozwala:

  • dobrać rezystor do diody,
  • obliczyć prąd w żarówce,
  • sprawdzić, czy przewód wytrzyma obciążenie.

To zastosowanie w praktyce spotykamy np. w elektronice i instalacjach domowych.

Kiedy prawo Ohma nie obowiązuje

Kiedy prawo Ohma nie obowiązuje? Gdy opór zależy od napięcia lub temperatury.

Co to są oporniki omowe i nieohmowe?

  • Omowe, na przykład rezystory i metalowe przewodniki w stałej temperaturze, spełniają prawo Ohma.
  • Nieohmowe, jak dioda czy żarówka żarowa, nie spełniają, bo ich charakterystyka nie jest prostą.

Skąd się wzięło prawo Ohma

Kto odkrył prawo Ohma i kiedy? Niemiecki fizyk Georg Simon Ohm, który opublikował je w 1827 roku.

Jak rozwiązywać zadania z prawa Ohma?

Pomaga schemat obwodu, zapisanie danych w jednostkach SI i dobór wzoru. Przykładowe zadania maturalne łączą prawo Ohma z mocą prądu i oporem zastępczym.

Jeśli chcesz przypomnieć sobie definicję mocy i jej jednostki, zajrzyj do artykułu o pracy, mocy i energii.

Zadania z rozwiązaniami z prawa Ohma dla liceum zaczynają się od prostych obwodów z jednym opornikiem.

Wykres charakterystyki prądowo-napięciowej Ohma to prosta, a zastosowanie prawa Ohma w praktyce widzimy w każdym zasilaczu i w doborze rezystora, co jest podstawą fizyki elektrycznej.

Jednostkę napięcia, wolt (ang. volt), nazwano na cześć Volty, a jednostkę natężenia, amper, na cześć Ampère’a.

Rozwiązywanie bardziej złożonych zadań z obwodów elektrycznych warto ćwiczyć podczas przygotowania do matury rozszerzonej z fizyki.

Powtórki z elektryczności i pozostałych działów fizyki możesz zaplanować, korzystając z naszych planerów do nauki, wśród których znajdziesz również planer do matury rozszerzonej z fizyki.

Potrzebujesz pomocy w nauce prawa Ohma?

Na zajęciach z fizyki pomagają korepetycje online.

Podczas indywidualnych korepetycji z fizyki utrwalisz wzory prawa Ohma, nauczysz się analizować obwody elektryczne i przećwiczysz rozwiązywanie zadań krok po kroku.

FAQ

Jaki jest wzór na prawo Ohma?

I = U : R.

Co to jest rezystancja w prawie Ohma?

To opór elektryczny przewodnika, mierzony w omach.

Jak wygląda wykres prawa Ohma?

Jak prosta wychodząca z początku układu współrzędnych.

Zapisy i kontakt

Potrzebujesz wsparcia w nauce?

Umów lekcję diagnostyczną i sprawdź, jak możemy pomóc w przygotowaniu do egzaminów.