Opór zastępczy to wartość jednego rezystora, który mógłby zastąpić cały układ, nie zmieniając natężenia prądu. Obliczanie oporu zastępczego krok po kroku opiera się na dwóch wzorach, które łatwo zapamiętać. Pokażemy je na przykładach, także dla obwodów mieszanych. Zagadnienia można też przećwiczyć podczas korepetycji online.
Wybierz nauczyciela i zrób kolejny krok

Marta Borkowska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Radosław Lis
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Grzegorz Wrona
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Mateusz Wilk
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Magdalena Krawczyk
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęciaPrawo Ohma i obwód elektryczny
Prawo Ohma i obwód elektryczny to podstawa: U = I · R.
Rezystancja opisuje, jak mocno rezystor przeciwdziała przepływowi prądu, a przewodność elektryczna jest jej odwrotnością. Napięcie elektryczne i natężenie prądu pozwalają obliczyć każdą z tych wielkości. Rezystancja zastępcza zależy od sposobu połączenia, bo sieć rezystorów można upraszczać etapami.
Napięcie i natężenie są ważne także przy obliczaniu mocy w obwodach. Więcej o tych zagadnieniach przeczytasz we wpisie o pracy, mocy i energii.
Opór szeregowy i równoległy: wzory
Opór zastępczy w połączeniu szeregowym i równoległym liczymy według wzorów z tabeli.
| Połączenie | Wzór na opór zastępczy | Przykład |
|---|---|---|
| Połączenie szeregowe | Rz = R₁ + R₂ | 6 Ω + 3 Ω = 9 Ω |
| Połączenie równoległe | 1/Rz = 1/R₁ + 1/R₂ | 6 Ω i 3 Ω daje 2 Ω |
| Dwa rezystory równolegle | Rz = R₁·R₂ / (R₁ + R₂) | 6·3 / 9 = 2 Ω |
Wzór na opór zastępczy w połączeniu równoległym podaje też każdy kalkulator, ale warto umieć go zapisać ręcznie. Wynik jest zawsze mniejszy od najmniejszego oporu.
Obwód mieszany: przykłady
Jak liczyć rezystancję zastępczą obwodu mieszanego?
Zacznij od najmniejszych fragmentów. Rezystancja zastępcza w obwodzie mieszanym, przykłady: dwa rezystory po 4 Ω połączone równolegle dają 2 Ω, a po dołączeniu szeregowo rezystora 3 Ω razem wychodzi 5 Ω.
Schemat elektryczny upraszczasz według prostego planu:
- narysuj schemat elektryczny i oznacz węzły;
- znajdź rezystory połączone szeregowo lub równolegle;
- zastąp je jednym oporem i narysuj uproszczenie obwodu;
- powtarzaj, aż zostanie jeden rezystor.
Opór zastępczy obwodu elektrycznego w zadaniach z mostkiem Wheatstone’a wymaga dodatkowej symetrii, ale zasada pozostaje ta sama.
Jak wyznaczać rezystancję zastępczą układu?
Zawsze etapami. Obliczanie rezystancji zastępczej dla początkujących warto ćwiczyć na prostych schematach.
Dobrze wykwalifikowany korepetytor pomoże nie tylko zapamiętać wzory, ale też czytać schematy, co ułatwia przygotowanie do sprawdzianów i matury.
FAQ
Co to jest opór zastępczy?
To opór jednego rezystora, który może zastąpić cały układ bez zmiany natężenia prądu.
Jaki jest wzór na opór zastępczy?
Szeregowo Rz = R₁ + R₂, równolegle 1/Rz = 1/R₁ + 1/R₂.
Jak obliczyć opór zastępczy w obwodzie mieszanym?
Upraszczaj układ etapami: najpierw łączenia szeregowe i równoległe, na końcu zsumuj wyniki.
Korepetycje online z fizyki i matematyki
Jeśli chcesz przećwiczyć zagadnienia z obwodów elektrycznych, sprawdź korepetycje z fizyki online. Przy obliczeniach przyda się także wsparcie z matematyki.



