Kombinatoryka to dział matematyki, który uczy liczyć, na ile sposobów można coś wybrać lub ustawić. Pojawia się na maturze i jest podstawą rachunku prawdopodobieństwa. Wystarczy zrozumieć kilka pojęć i wzorów.
Wybierz nauczyciela i zrób kolejny krok

Patrycja Janik
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Emilia Wrona
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Iwona Mazurek
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Konrad Krawczyk
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Korepetytorka – Alicja Olszewska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Katarzyna Kaczor
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Korepetytor – Artur Rutkowski
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Monika Rybak
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęciaSilnia i symbol Newtona
Co to jest silnia i jak ją obliczać? Silnia liczby n to iloczyn kolejnych liczb naturalnych od 1 do n:
n! = 1 · 2 · … · n, a 0! = 1
Przykład:
5! = 120
Silnia liczby naturalnej jest podstawą wzorów kombinatorycznych.
Co to jest symbol Newtona i do czego służy?
To zapis „n po k”, czyli:
C(n, k) = n! : (k! · (n − k)!)
który podaje liczbę sposobów wyboru k elementów z n bez powtórzeń i bez względu na kolejność, gdzie 0 ≤ k ≤ n.
Jak obliczyć symbol Newtona krok po kroku?
Dla n = 5, k = 2:
5! : (2! · 3!) = 120 : 12 = 10
Symbol Newtona nazywa się też współczynnikiem dwumianowym, a jego wartości widać w trójkącie Pascala.
Permutacje, wariacje i kombinacje
Czym różnią się permutacje od wariacji?
- Permutacja to ustawienie wszystkich elementów zbioru n-elementowego w jakiejś kolejności.
- Wariacja to ustawienie wybranych k elementów, w którym liczy się kolejność.
- Kombinacja to wybór k elementów bez względu na kolejność.
Jaka jest różnica między wariacją a kombinacją? W wariacji kolejność ma znaczenie, w kombinacji nie.
Wzory na permutacje, wariacje i kombinacje:
| Rodzaj | Wzór |
|---|---|
| Permutacje bez powtórzeń | P = n! |
| Wariacje bez powtórzeń | V = n! : (n − k)! |
| Wariacje z powtórzeniami | nk |
| Kombinacje | C(n, k) = n! : (k! · (n − k)!) |
Jak obliczyć liczbę permutacji bez powtórzeń?
Dla trzech osób w kolejce mamy:
3! = 6
ustawień.
Jak obliczyć liczbę wariacji z powtórzeniami?
Dla kodu trzycyfrowego z cyfr 0–9, w którym cyfry mogą się powtarzać, jest:
10³ = 1000
możliwości.
Przy obliczaniu liczby wariacji z powtórzeniami przydają się również prawa działań na potęgach.
Wariacje bez powtórzeń, definicja i przykłady
Trzyosobowe podium wyłonione spośród 8 zawodników to:
8 · 7 · 6 = 336
sposobów.
Permutacje z powtórzeniami
Co to są permutacje z powtórzeniami? To ustawienia elementów, wśród których niektóre są jednakowe. Liczbę takich ustawień obliczamy ze wzoru:
n! : (n₁! · n₂! · …)
Dla liter słowa MAMA mamy:
4! : (2! · 2!) = 6
Zasada mnożenia i zastosowania
Zasada mnożenia mówi, że jeśli pierwszy wybór można zrobić na m sposobów, a po każdym z nich drugi na n sposobów, to oba razem można wykonać na m · n sposobów.
Gdzie stosuje się kombinatorykę w praktyce?
W:
- planowaniu haseł i kodów,
- losowaniach,
- szyfrowaniu,
- organizowaniu turniejów,
- teorii prawdopodobieństwa, gdzie liczymy wyniki sprzyjające danemu zdarzeniu i wszystkie możliwe wyniki.
Przy wyborze odpowiedniego wzoru warto wiedzieć, jak rozwiązywać zadania tekstowe z matematyki i wyodrębniać najważniejsze informacje z treści zadania.
Jak silnia jest używana w obliczeniach kombinatorycznych? Jest składnikiem większości wzorów powyżej.
Silnia i symbol Newtona to w zadaniach najczęściej pytanie o to, na ile sposobów można wybrać 3 osoby z 7, czyli:
C(7, 3) = 35
Permutacje i wariacje z powtórzeniami, na przykład liczbę ustawień liter słowa ANANAS, liczymy ze wzoru:
6! : (3! · 2!) = 60
a liczbę czterocyfrowych kodów z cyfr 0–9 jako:
10⁴
Permutacje z powtórzeniami (wzór i zadania) to w gruncie rzeczy zliczanie kombinatoryczne układów elementów, które ćwiczy się razem z innymi działami matematyki dyskretnej.
Silnia liczby naturalnej ma w kombinatoryce wiele zastosowań.
Kombinatoryka, wzory i zadania maturalne, w tym kombinatoryka zadania maturalne z rozwiązaniami 2026 i z lat poprzednich, często dotyczą ciągu bez powtórzeń, czyli wariacji bez powtórzeń.
Silnia w matematyce służy do liczenia ustawień, a wariacje w kombinatoryce to uporządkowane wybory k elementów z n.
Czym są kombinacje i jak je obliczać?
To nieuporządkowane wybory k elementów z n, a ich liczbę podaje symbol Newtona C(n, k).
Jak obliczyć symbol Newtona?
Ze wzoru n! : (k! · (n − k)!), na przykład:
C(6, 2) = 720 : (2 · 24) = 15
Zadania maturalne z rozwiązaniami z 2026 roku i lat poprzednich warto rozwiązywać chronologicznie, bo schematy się powtarzają.
Warto również ćwiczyć zadania otwarte z matematyki, w których liczy się nie tylko poprawny wynik, ale także uzasadnienie wyboru wzoru i zapis kolejnych obliczeń.
Podczas przygotowania do matury z matematyki warto zaplanować powtórki z kombinatoryki i rachunku prawdopodobieństwa, korzystając z naszych planerów do nauki.
Potrzebujesz pomocy w nauce kombinatoryki?
Wsparcie znajdziesz na korepetycjach z matematyki. Podczas indywidualnych zajęć przećwiczysz dobieranie odpowiednich wzorów i rozwiązywanie zadań z kombinatoryki krok po kroku.
Poznaj nasze metody nauczania i sprawdź naszą ofertę korepetycji online.
FAQ
Jakie są wzory na permutacje, wariacje i kombinacje?
P = n!
V = n! : (n − k)!
C(n, k) = n! : (k! · (n − k)!)
Czym jest 0!?
Z definicji 0! = 1.
Kiedy stosować kombinacje, a kiedy wariacje?
Kombinacje, gdy kolejność nie ma znaczenia, wariacje, gdy ma.
