Twierdzenie cosinusów i twierdzenie sinusów pozwalają rozwiązywać trójkąty dowolne, nie tylko prostokątne. Obie reguły pojawiają się w zadaniach maturalnych z trygonometrii, więc warto je znać i umieć dobrać do sytuacji.
Wybierz nauczyciela i zrób kolejny krok

Maciej Osuch

Korepetytorka – Aleksandra Uchnast

Sebastian Domański
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Korepetytorka – Agata Milewska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Rafał Pawłowski
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Mikołaj Brzeziński
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Wiktoria Błaszczyk
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęcia
Korepetytorka – Anna Kowalska
80,00 zł / 60 min
Zobacz profil i zajęciaJeśli dopiero poznajesz te zagadnienia, sprawdź, o co chodzi w trygonometrii i jakie pojęcia warto opanować na początku.
Twierdzenie cosinusów: wzór i zastosowanie
Czym jest twierdzenie cosinusów i do czego służy? Pozwala obliczyć bok lub kąt w trójkącie dowolnym, gdy znamy odpowiednie dane.
Jak brzmi wzór na twierdzenie cosinusów?
Dla trójkąta o bokach a, b, c i kącie γ leżącym naprzeciw boku c:
c² = a² + b² − 2ab · cos γ
Wzór cosinusów, zwany też prawem cosinusów, można zapisać dla każdego boku.
Jak obliczyć bok trójkąta za pomocą twierdzenia cosinusów?
Przykład: a = 5, b = 7, γ = 60°. Mamy:
c² = 25 + 49 − 2 · 5 · 7 · 0,5 = 39
c = √39
Jak obliczyć kąt trójkąta za pomocą twierdzenia cosinusów?
Przekształcamy wzór:
cos γ = (a² + b² − c²) : 2ab
Gdy wynik jest ujemny, kąt jest rozwarty.
Twierdzenie cosinusów, trójkąt dowolny, przykłady pokazują jedną zasadę: potrzebujemy wszystkich trzech boków albo dwóch boków i kąta między nimi.
Czy twierdzenie cosinusów można stosować do każdego trójkąta
Tak, do każdego.
Jak twierdzenie cosinusów odnosi się do twierdzenia Pitagorasa?
Dla kąta prostego cos 90° = 0, więc wzór przechodzi w:
c² = a² + b²
Twierdzenie Pitagorasa jest więc szczególnym przypadkiem twierdzenia cosinusów.
Twierdzenie sinusów: wzór
Czym jest twierdzenie sinusów i kiedy je stosujemy? Mówi, że stosunek długości boku do sinusa kąta przeciwległego jest stały:
a : sin α = b : sin β = c : sin γ = 2R
gdzie R to promień okręgu opisanego na trójkącie.
Jak brzmi wzór na twierdzenie sinusów? Właśnie tak, a w zadaniach najczęściej zapisujemy go jako proporcję.
Prawo sinusów przydaje się, gdy znamy:
- dwa kąty i jeden bok,
- albo dwa boki i kąt przeciwległy jednemu z nich.
Jak rozwiązywać zadania z twierdzeniem sinusów krok po kroku?
Przykład: α = 30°, β = 45°, a = 6. Z proporcji:
b = a · sin β : sin α = 6 · (√2 : 2) : 0,5 = 6√2
Przy takich obliczeniach warto mieć pod ręką wzory trygonometryczne oraz wartości funkcji dla najważniejszych kątów.
Kiedy używać twierdzenia cosinusów, a kiedy sinusów
Jaka jest różnica między twierdzeniem sinusów a twierdzeniem cosinusów?
| Twierdzenie | Kiedy go używamy |
|---|---|
| Cosinusów | trzy boki albo dwa boki i kąt między nimi |
| Sinusów | dwa kąty i bok albo dwa boki i kąt przeciwległy jednemu z nich |
W drugim przypadku trzeba uważać, bo zadanie może mieć dwa rozwiązania.
Zadania z twierdzenia sinusów w trójkącie prostokątnym są zwykle prostsze, bo wystarczy zwykła definicja sinusa.
Najczęstsze błędy
Jakie są najczęstsze błędy przy stosowaniu twierdzeń sinusów i cosinusów?
- mylenie boku z kątem przeciwległym,
- pominięcie znaku minus przy cos kąta rozwartego,
- ustawienie kalkulatora w radianach zamiast stopni,
- zapominanie o dwóch możliwych rozwiązaniach przy sinusach.
Przed maturą z matematyki warto rozwiązać kilka zadań każdego typu, bo to jedna z najczęstszych tematyk geometrii na egzaminie.
Kiedy stosować twierdzenie sinusów, a kiedy cosinusów, najlepiej widać na przykładach. Zadania z rozwiązaniami do twierdzenia sinusów warto zaczynać od prostych trójkątów.
Twierdzenie cosinusów, czyli obliczanie boków i kątów w dowolnym trójkącie, opiera się na funkcjach trygonometrycznych i twierdzeniu Pitagorasa.
Obliczanie pól trójkątów
Obliczanie pól trójkątów ze wzorem:
P = ½ab sin γ
korzysta z tych samych funkcji.
Sprawdź również, jak obliczyć pole trapezu, równoległoboku i trójkąta oraz jakie inne wzory sprawdzają się w zadaniach geometrycznych.
Wyprowadzenie wzoru twierdzenia cosinusów krok po kroku
Wygląda tak:
- poprowadź wysokość,
- zapisz dwa razy twierdzenie Pitagorasa,
- podstaw cos γ.
Przy rozwiązywaniu podobnych zadań przydadzą się również pozostałe wzory planimetrii.
Twierdzenie sinusów i cosinusów na maturze
Twierdzenie sinusów i cosinusów na maturze 2026 pojawia się w zadaniach z geometrii.
Kiedy używać twierdzenia cosinusów, a kiedy twierdzenia sinusów? Cosinusów przy trzech bokach lub dwóch bokach i kącie między nimi, a sinusów przy dwóch kątach i boku.
Podczas przygotowania do matury z matematyki warto zaplanować czas na powtórki z geometrii i trygonometrii. Pomogą w tym planery do nauki.
Potrzebujesz pomocy w nauce trygonometrii?
Wsparcie przy trygonometrii znajdziesz na korepetycjach z matematyki. Podczas indywidualnych zajęć przećwiczysz stosowanie twierdzeń sinusów i cosinusów oraz rozwiązywanie zadań maturalnych krok po kroku.
Zobacz wyniki naszych uczniów na maturze z matematyki i sprawdź, jak wypadają na tle średniej krajowej.
Sprawdź naszą ofertę korepetycji online i wybierz nauczyciela, który pomoże Ci opanować trudniejsze zagadnienia z geometrii i trygonometrii.
FAQ
Jak brzmi wzór na twierdzenie cosinusów?
c² = a² + b² − 2ab · cos γ
Jak brzmi wzór na twierdzenie sinusów?
a : sin α = b : sin β = c : sin γ = 2R
Czy twierdzenie cosinusów można stosować do każdego trójkąta?
Tak, do każdego.
